मुंबई : पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी गुजरातमधील गांधीनगर येथील गिफ्ट सिटी येथे देशातील पहिल्या आंतरराष्ट्रीय बुलियन एक्सचेंजचे (सोने विनिमय) उद्घाटन केले. यावेळी पंतप्रधान म्हणाले की भारत आता सिंगापूर, ब्रिटन, अमेरिका यांसारख्या देशांच्या पंक्तीत सामील झाला आहे.

अशा परिस्थितीत बहुसंख्य लोकांच्या मनात हा प्रश्न नक्कीच निर्माण झाला असेल की हे भारतीय आंतरराष्ट्रीय सोने विनिमय (आयआयबीएक्स) काय आहे आणि ते कसे काम करेल. शेअर बाजाराप्रमाणे या एक्सचेंजवर सोन्याची खरेदी-विक्री होईल का आणि या माध्यमातून जागतिक बाजारातही गुंतवणूक करणे शक्य होईल. अशा सर्व प्रश्नांची उत्तरे तुम्हाला या लेखातून मिळणार आहेत. या एक्सचेंजच्या माध्यमातून सराफा व्यवहारात पारदर्शकता येईल.

वाचा – घरात किती तोळे सोनं, रोख रक्कम ठेवता येते? जाणून घ्या आयकर विभागाचे नियम

व्यापाराचे नियम काय असतील
केवळ पात्र ज्वेलर्स या एक्सचेंजद्वारे सोने किंवा चांदी आयात करू शकतील. पात्र होण्यासाठी ज्वेलर्सना एएफएससीमध्ये शाखा असणे आवश्यक आहे. तसेच आयातीसाठी किमान २५ कोटींची निव्वळ संपत्ती असणे आवश्यक आहे. गेल्या तीन वर्षांच्या उलाढालीत सराफा क्षेत्राचा वाटा ९० टक्के असावा. तर या एक्स्चेंजवर ट्रेडिंगचे तास सकाळी ९ ते दुपारी ३.३० पर्यंत असेल.

वाचा – India FDI Flows: भारतात परदेशी गुंतवणुकीचा ओघ वाढला, पण महाराष्ट्रात मागणी घटली

‘या’ सुविधा उपलब्ध
नजीकच्या भविष्यात या एक्स्चेंजवर २२ तास ट्रेडिंग करण्याची सुविधा दिली जाईल असा विश्वास वर्तवण्यात आला आहे. याशिवाय पात्र ज्वेलर्सना ११ दिवस आधी पेमेंट करण्याची सुविधा मिळणार असून सर्व करार आणि सेटलमेंट केवळ डॉलरमध्ये केले जातील. या एक्सचेंजवर १०० टक्के एकरकमी मार्जिनसह T+O मध्ये सेटलमेंट केले जाईल. पुढे, T+2 मध्ये सेटलमेंटसाठी देखील ते मंजूर केले जाऊ शकते. याचा अर्थ व्यापारी ज्या दिवशी सेटलमेंटसाठी अर्ज करेल त्यादिवशी दोन दिवसात पैसे दिले जातील.

वाचा – बॉस असावा तर असा…! ‘या’ कंपनीने कर्मचाऱ्यांना दिला ८ लाखांचा बोनस अन् फ्री टूर भेट

किती वॉल्ट आणि कोणती उत्पादने
IIBX मध्ये तीन व्हॉल्ट असतील. एक मंजूर झालेल्या सीक्वलद्वारे समर्थित असेल आणि दुसरा ब्रिंक्सद्वारे समर्थित असेल जो अंतिम मंजुरीच्या प्रतीक्षेत आहे आणि तिसरा सध्या बांधकामाधीन आहे. एक्सचेंजवर १ किलो ९९५ शुद्धतेचे उत्पादन असेल. याशिवाय ९९९ शुद्धतेचे १०० ग्रॅम उत्पादन देखील असेल, तर युएईसाठी १२.५ किलोचे उत्पादन लॉन्च करण्याची देखील शक्यता आहे.

किंमती कशा ठरवल्या जाणार?
सध्या सोन्याची किंमत लंडन मेटल एक्सचेंजद्वारे ठरवली जाते तर न्यूयॉर्क, जपान बुलियन एक्स्चेंजवर देखील पाहिले जाते आणि एलएमईवर प्रति औंस किंमत आहे. एका औंसचे वजन २८.३५ ग्रॅम असते. आंतरराष्‍ट्रीय बाजारात सोन्याची किंमत १,७५० डॉलर प्रति औंस आहे असे गृहीत धरले तर सरकारचे आयात शुल्क त्यात १२.७५% होते.

याशिवाय, २.५% कृषी इन्फ्रा उपकर आणि शुल्काच्या वर अतिरिक्त २ डॉलर जोडले जातात. डॉलरच्या तुलनेत रुपया कमकुवत होत राहिला तर किंमतही वाढेल. या एक्सचेंजच्या सदस्यांमध्ये सर्व प्रमुख बँका, गोल्ड एक्सचेंज ट्रेडिंग फंड आणि एमएमटीस सारख्या सरकारी संस्थांचा समावेश असेल.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.