पारंपरिक शेतीला छेद देत जालन्यातील एका तरुणाने रेशीम कोष उत्पादनात यश संपादन केलं आहे. या तरुण शेतकऱ्याचं नाव भाऊसाहेब दत्ता निवदे आहे. एकेकाळी भारतीय लष्करात भरती होण्यासाठी तयारी करणारा भाऊसाहेब आता रेशीम कोष उत्पादनातून महिन्याला सव्वालाखापेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवतो आहे. त्यांच्या या कामगिरीची दखल नागपूर येथील रेशीम संचालनालयाने घेतली असून विक्रमी उत्पादनाबद्दल त्यांना नुकताच रेशीमरत्न पुरस्कार देऊन गौरव करण्यात आला आहे. भाऊसाहेब निवदे यांचा प्रवास अत्यंत खडतर राहिला आहे. सुरुवातीला त्यांनी एका एकरमध्ये ६००० तुतीची रोपं लावली. तिथून व्याप वाढतच गेला. त्यांनी गेल्या वर्षभरात २३ लाख रुपयांच्या रेशीम कोषचे उत्पादन केले आहे. भाऊसाहेब निवदे यांचा प्रवास राज्यातील तरुणांसाठी प्रेरणादायी असा आहे.

रेशीम उत्पादनातून महिन्याला सव्वालाखापेक्षा जास्त उत्पन्न

रेशीम कोष उत्पादनातून महिन्याकाठी सव्वालाखापेक्षा जास्त उत्पन्न मिळवण्यात जालना जिल्ह्याच्या घनसावंगी तालुक्यातील मच्छिंद्रनाथ चिंचोली येथील पंचविशीतील शेतकरी भाऊसाहेब दत्ता निवदे हे मराठवाड्यातील अव्वल युवा शेतकरी ठरले आहेत. १ मार्च २०२१ ते १५ सप्टेंबर २०२२ पर्यंत त्यांनी २३ लाख रुपयांच्या रेशीम कोषचे उत्पादन घेतल्याने याची दखल थेट नागपूर येथील रेशीम संचालनालयाने घेतली असून विक्रमी उत्पादनाबद्दल त्यांना नुकताच रेशीमरत्न पुरस्कार देऊन गौरव करण्यात आला आहे.

रेशीम कोष उत्पादनात अव्वल

नागपूर येथील धनंजय गाडगीळ सहकारी प्रबंध संस्थेत विभागीय आयुक्त डॉ. माधवी खोडे चवरे, रेशीम संचालक एम. जे. प्रदीप चंद्रन, उपसंचालक दिलीप हाके आणि सहाय्यक संचालक यांच्यासह रेशीम उत्पादक शेतकऱ्यांच्या उपस्थितीत राज्यस्तरीय सिल्क समय-२ कार्यशाळा झाली. यात रेशीम शेतीतून कोश उत्पादन, तुती नर्सरी पुरवठाधारक, चौकी कीटक संगोपन पुरवठाधारक, स्वयंचलित सीलिंग मशीन, सुत उत्पादक, टसर धागा उत्पादन याद्वारे सेवा देऊन औद्योगिक दृष्टिकोनातून आर्थिक व सामाजिक प्रगती करणारे असे विविध गट पाडण्यात आले होते. यातील रेशीम शेतीतून कोष उत्पादन या गटात निवदे हे अव्वल ठरल्यामुळे त्यांचा सत्कार करण्यात आला. पण, त्यांच्या या यशाचा मार्ग दिसतो तेवढा सोपा मुळीच नाही.

भारतीय लष्करात जाण्याचं स्वप्न

भारतीय लष्करात जाण्यासाठीची तयारी करत असताना रोज सकाळी भाऊसाहेब रनिंगसाठी जायचे. रस्त्याच्या कडेलाच गावातील ज्ञानदेव निवृत्ती बिडवे यांचा रेशीम उद्योग चालू होता. रोज रनिंग करत असताना ते रस्त्यावर उभे राहून तिकडे पाहायचे. “उत्सुकतेपोटी मग मी थांबून त्यांच्या शेडवर जायला लागलो. माझी उत्सुकता बघून ते माहिती सांगत गेले आणि मी माहिती गोळा करत गेलो. त्यांच्याकडून थोडीफार जी माहिती गोळा करत गेलो त्यातून हे लक्षात आलं की रेशीम शेतीमध्ये पारंपरिक शेती पेक्षा जास्त पैसा आहे आणि तेव्हापासून मनात ठरवलं की रेशीम उद्योग करायचाच”, भाऊसाहेब आपल्या यशाचे गमक सांगत होते.

अशी झाली सुरुवात

रेशीम अधिकारी जालना यांना भेटून सुरुवात कशी करायची याची माहिती घेतली आणि मनरेगाच्या अंतर्गत कामाला सुरुवात केली. एका एकरमध्ये ६००० तुतीची रोपं लावली. तिथून व्याप वाढतच गेला. तीन बाय दीड फूट, चार बाय दोन फूट, चार बाय दीड फूट, चार बाय एक फूट आणि चार बाय तीन फूट अशा पाच प्रकारे तुतीची लागवड केली. यातील चार बाय तीन फूट अंतरावर लावलेल्या तुतीतून सरस उत्पादन निघते. सध्या उत्पादन घेण्यायोग्य ४ एकर तुती आहे २ एकरातून महिन्याला चार ते साडेचार क्विंटल रेशीम कोष निघत असून याला प्रतिक्विंटल सरासरी ५० हजार रुपये दर मिळतो. अर्थात, प्रतिमहिना दोन लाखाचे उत्पादन निघत असून जालना बाजार समितीतील रेशीम मार्केटमध्येच कोष विक्री करत असल्याचेही भाऊसाहेब निवदे सांगतात.

वर्षभरात २३ लाख रुपयांचे उत्पादन

मार्च २०२१ ते सप्टेंबर २०२२ मध्ये जिद्द, चिकाटी, रेशीम अधिकाऱ्यांचे चांगले मार्गदर्शन, आई वडील आणि भाऊ यांची मेहनत आणि वाढलेला कोशाचा दर या सगळ्या बाबी मिळून या काळात २३ लाख रुपयांचे उत्पादन झाले. जालन्याला रेशीम कोष खरेदीची बाजारपेठ सुरू झाल्यामुळे रामनगर- बंगळुरुला जाण्याचा खर्च आणि त्रास वाचला. जून, जुलै, ऑगस्ट महिन्यात मार्केट बंद होते त्यावेळी व्यापाऱ्यांना कोष विकले. दोन-तीन वेळा रामनगर मार्केटला पण कोष विक्रीसाठी नेले. सुरुवातीला एक एकरमध्ये तुती लागवड केलेल्या निवदे यांना त्यातून चांगले उत्पन्न मिळाल्यामुळे त्यांनी लागवड वाढवत आता पाच एकरांवर तुतीची लागवड केली आहे.

जिल्हाधिकाऱ्यांकडूनही कौतुक

रेशीम लागवड, मशागत, उत्पादन तसेच बाजारपेठेतील तंत्र यांचे अनुभव जाणून घेत अधिकाधिक युवा शेतकऱ्यांनी रेशीम शेतीकडे वळून उन्नती साधावी, असे आवाहन देखील निवदे करतात. त्यांच्या या रेशीम कोष उत्पादनाची दखल जिल्हाधिकारी डॉ.विजय राठोड यांनी देखील घेत कौतुक केले आहे. जालना रेशीम उद्योगांमध्ये फास्ट रनर असल्यामुळे ऑरेंज कॅप देऊन त्यांचा सत्कार देखील केला आणि सांगितले की जिल्हा स्टीलमध्ये नंबर १ वर आहे, सिड्स मध्ये नंबर १ आहे आणि आता सिल्क म्हणजे रेशीम मध्येही १ नंबर करायचं आहे.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.