अधिक चांगले आयुष्य जगता यावे म्हणून लोक नोकरी किंवा स्वत:चा व्यवसाय करतात. यामुळे केवळ स्वत:चीच नाही तर कुटुंबांची स्वप्ने देखील पूर्ण करता येतात. पण तुम्ही सुद्धा ही गोष्ट मान्य करालच की नोकरी असो की व्यवसाय तो आपल्या पोटापाण्यासाठी आणि जगण्यासाठी एक सकारात्मक स्त्रोत असला तरी त्याचे नकरात्मक परिणाम देखील आयुष्यावर मोठ्या प्रमाणावर दिसून येतात. खास करून नोकरीमध्ये एक अशी गोष्ट असते जी आयुष्यावर एक मोठा प्रभाव टाकू शकते. ती गोष्ट म्हणजे नाईट शिफ्ट (Night Shift Side Effects) होय.

अनेक कंपन्या चोवीस तास सुरू असतात आणि अशावेळी तिथे अनेक जण नाईट शिफ्ट करत असतात. जसे की पोलिस दल, मीडिया, सुरक्षा रक्षक, डॉक्टर इत्यादी. पण तुम्हाला माहित आहे का रात्री जर झोप मिळाली नाही तर त्यामुळे अनेक गंभीर आजारांना आमंत्रण मिळू शकते. नॅशनल स्लीप फाउंडेशनच्या रिपोर्टनुसार, जर नाईट शिफ्ट किंवा कोणतीही दीर्घकाळाची शिफ्ट तुम्ही करत असाल जिथे तुम्हाला पुरेशी झोप मिळत नाही. तिथे झोपेच्या अभावामुळे मेटाबॉलिज्मशी निगडीत आजार, हृदयरोग, जठराचे आजार, लठ्ठपणा आणि काही प्रमाणात कॅन्सरचा धोका उद्भवू शकतो.

आयुर्वेद एक्सपर्ट डॉक्टर शरद कुलकर्णी असे म्हणतात की, जर तुम्ही रात्री झोपत नसाल तर तुम्हाला अनेक गंभीर आणि जीवघेणे आजार होऊ शकतात. तुम्हाला जर नाईट शिफ्ट करावीच लागत असेल आणि तुमच्याकडे दुसरा कोणता पर्याय नसेल तर तुम्ही या धोक्यांना पूर्णपणे दूर करू शकत नाही. पण अशा काही गोष्टी आहेत ज्या करून तुम्ही यामुळे होणारे वाईट परिणाम कमी करू शकता. चला तर आज या लेखातून जाणून घेऊया की कशाप्रकारे तुम्ही नाईट शिफ्टमुळे शरीरावर होणारे वाईट परिणाम रोखू शकता.

सकेर्डियन रिदम होते डिस्टर्ब

नाईट शिफ्ट मध्ये काम केल्याने शरीराची सकेर्डीयन रिधम किंवा ज्याला 24 तासांचे आंतरिक घड्याळ असे संबोधले जाते अर्थात स्लीप सायकल त्यावर परिणाम होतो आणि यामुळे झोपणे आणि उठणे हे जे चक्र असते ते बाधित होते. यामुळे मधुमेह, हृदय रोग आणि लठ्ठपणा यांसारख्या समस्या सतावू शकतात. एनआयएचमध्ये प्रकाशित एका अहवालानुसार, असे समजले की रात्रीच्या वेळी खाल्ल्याने, जसे की अनेक नाईट शिफ्टवाले काम करताना खातात तर त्यामुळे शरीराची साखर, ग्लोकोन आवशोषित करण्याची क्षमता कमी होत जाते.

(वाचा :- हार्ट अटॅक, लिव्हर फेल, स्ट्रेस, रक्ताच्या गाठी या महाभयंकर रोगांपासून होईल बचाव, फक्त ही गोष्ट खा व पाणी प्या)

मानसिक स्वास्थ बिघडते

नाईट शिफ्ट मध्ये काम करणाऱ्या लोकांमध्ये सामान्य लोकांच्या तुलनेत मानसिक स्वास्थ बिघडल्याचे प्रमाण अधिक दिसून येते. त्यांच्यात या बद्दलची लक्षणे सुद्धा ठळकपणे दिसतात. नाईट शिफ्ट मध्ये काम केल्याने सरळ मस्तिष्का वरील रसायनावर परिणाम होतो. 2007 साली केल्या गेलेल्या एका अभ्यासात असे दिसून आले की दिवसा काम करणाऱ्या लोकांच्या तुलनेत रात्रीच्या वेळी काम करणाऱ्या लोकांमध्ये सेरोटोनिनचा स्तर खूप कमी होता. हे एक असे रसायन आहे जे मूड ठीक ठेवण्यास महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते.

(वाचा :- बापरे, अंघोळ करताना या चुका केल्यास हळुहळू डॅमेज व फेल होऊ शकतात अनेक अवयव, तीन नंबरची चूक प्रत्येकजण करतो..!)

हृदय रोगाचा धोका

Webmd च्या अनुसार, नाईट शिफ्ट मध्ये काम केल्याने हृदय रोगाचा धोका हा 40 टक्क्यांनी वाढतो. एका अभ्यासात असे दिसून आले आहे की नाईट शिफ्ट मध्ये काम करणाऱ्या लोकांमध्ये दर पच वर्षांनी स्ट्रोकचा धोका 5 टक्क्याने वाढतो. परंतु 15 वर्षे सतत नाईट शिफ्ट करणाऱ्या लोकांमध्येच असा स्ट्रोकचा धोका दिसून आला आहे. त्यामुळे तुम्ही अधिकाधिक वर्षे फक्त नाईट शिफ्ट करत असला तर मात्र तुम्हाला तुमच्या आरोग्याची शक्य तितकी काळजी घेतली पाहिजे.

(वाचा :- दारूपेक्षाही विषारी आहे हे ड्रिंक, रोज प्यायल्यामुळे तरूणाचे सर्व अवयव झाले खराब, पित असाल तर ताबडतोब सावधान..!)

मेटाबॉलिक सिंड्रोमचा धोका

रात्रीच्या शिफ्टमध्ये काम करणाऱ्यांना मेटाबॉलिक सिंड्रोमचा धोका जास्त असतो. मेटाबॉलिक सिंड्रोम हे हाय ब्लड प्रेशर, हाय ब्लड शुगर, लठ्ठपणा आणि अनहेल्दी कोलेस्ट्रॉल पातळी यासारख्या आरोग्य समस्यांचे मिश्रण आहे. हे मधुमेह, हृदयविकाराचा झटका आणि हार्ट स्ट्रोकसाठी एक गंभीर जोखीम घटक आहे.

(वाचा :- Long Life Secret: मजबूत व 100 पेक्षा जास्त वर्षे आयुष्य जगण्यासाठी करा ही 6 कामे, म्हातारपणीही होणार नाहीत आजार)

इनफर्टिलिटीची समस्या

नाईट शिफ्ट मध्ये काम करणाऱ्या स्त्रियांना इनफर्टलिटीची समस्या सतावू शकते कारण नाईट शिफ्ट मध्ये काम केल्याने प्रजनन तंत्रावर परिणाम होऊ शकतो. फ्लाइट अटेंडेंटवर केल्या गेलेल्या एका अभ्यासानुसार गरोदरपणाच्या काळात काम करणाऱ्या फ्लाइट अटेंडेंट मध्ये गर्भपाताची समस्या सामान्य स्त्रियांपेक्षा दुप्पट होती. ननाईट शिफ्ट मध्ये काम केल्याने प्रसूती वेळी कॉम्पलीकेशन्स येणे, प्रजनन समस्या निर्माण होणे, एंडोमेट्रियोसिस, मासिक पाळी वेळेत न येणे आणि मासिक पाळी वेळी खूप वेदना होणे या समस्या होऊ शकतात.

(वाचा :- भले कितीही भूक लागुदे पण ‘या’ वेळी अजिबात एक घासही खाऊ नका, 25 टक्के वाढेल कॅन्सरचा धोका – स्टडीमध्ये दावा..!)

गंभीर गैस्ट्रोइंटेस्टाइनल समस्या

रात्रीच्या शिफ्टमध्ये काम केल्याने पेप्टिक अल्सरचा धोका वाढतो. यामुळे सामान्य GI लक्षणांचा धोका वाढतो (जसे की मळमळ, जुलाब आणि बद्धकोष्ठता) आणि शक्यतो काही प्रकारचे कार्यात्मक आंत्र रोगचा धोका अधिक असतो.

(वाचा :- जेनेटिक लठ्ठपणाशी झुंजणा-या डॉक्टरने जिम व डाएट न करता या 1 ट्रिकने घरीच घटवलं तब्बल 35 किलो वजन, बनली प्रेरणा)

असा करा बचाव

आयुर्वेद तज्ञ सुचवतात की जर तुम्ही नाईट शिफ्ट करत असाल तर तुमची जीवनशैली आणि खाण्याच्या सवयी सुधारणे खूप महत्वाचे आहे. रात्री 8 च्या आधी हलके-फुलके जेवण खाण्याचा प्रयत्न करा. विशेषतः रात्रीच्या वेळी जास्त द्रव पदार्थ पिणे आवश्यक आहे. कारण झोप न मिळाल्यास शरीरात डिहायड्रेशन होते. लक्षात ठेवा रात्रीची शिफ्ट करून घरी गेल्यावर सरळ झोपू नका, आधी थोडा हलका नाश्ता करा, मग झोपा. असे केल्याने रात्रीच्या शिफ्टमुळे झोप न घेतल्याने होणारे दुष्परिणाम कमी करू शकता.

(वाचा :- Prediabetes : डायबिटीज सुरू होण्याआधीच मुळापासून संपवतात किचनमधील या 4 आयुर्वेदिक गोष्टी, वाढतच नाही ब्लड शुगर)



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.