वयाबरोबर शरीरच नाही तर मेंदूही म्हातारा होऊ लागतो. त्यामुळे बऱ्याचदा जास्त वय असलेल्या माणसांमध्ये गोष्टी विसरण्याची समस्या दिसून येते. आयुष्याच्या सुरुवातीच्या काळात मेंदू प्रत्येक सेकंदाला एक लाख पेक्षाही अधिक नवीन न्यूरो कनेक्शन बनवतो असे मानले जाते. वयाच्या 6 व्या वर्षी मेंदूचा आकार त्याच्या आकारमानाच्या 90% इतका वाढतो. मग 30 आणि 40 शी नंतर मेंदू आकंचन पावू लागतो. पण काही बाबतीत गोष्टी विसरणे, एकाग्रतेचा अभाव असे मेंदूशी संबंधित आजारही तरुणांमध्ये दिसून येतात. तुमचा मेंदू किती चांगले काम करेल हे तुमच्या आहारावर आणि मानसिक क्रियाकलापांवर अवलंबून आहे. काही आजार तुमच्या मेंदूचे आरोग्य बिघडवण्याचेही काम करतात.

याचा अर्थ तुमचे मानसिक आरोग्य तुमच्या शारीरिक आरोग्यावर अवलंबून असते. अशा परिस्थितीत योगासने एकाचवेळी तुमच्या मानसिक आणि शारीरिक आरोग्याची काळजी घेऊ शकता. ही जनजागृती करण्यासाठी दरवर्षी 21 जून रोजी आंतरराष्ट्रीय योग दिवस (international yoga day 2022) साजरा केला जातो. योग आणि आरोग्यासाठी समर्पित असलेल्या या महिन्यात आम्ही तुमच्यासाठी अनेक योगासने घेऊन आलो आहोत जी स्मरणशक्ती वाढवण्यासाठी, एकाग्रतेसाठी आणि लक्ष केंद्रित करण्यासाठी आणि एकूणच आकलनशक्ती सुधारण्यासाठी बनवली आहेत. या आसनांचा सराव केल्याने अल्झायमरसारख्या वाढत्या वयाशी संबंधित मेंदूचे विकार टाळता येतात.

भ्रामरी प्राणायाम

  • फायदे – भ्रामरी प्राणायाम तुमचे मन शांत करण्यास मदत करते, तणाव, थकवा आणि नकारात्मक भावना, जसे की चिंता, राग आणि निराशा दूर करते.
  • कसे करावे – तोंडाच्या दोन्ही बाजूला करंगळी ठेवा, नाकाच्या दोन्ही बाजूला अनामिका ठेवा, डोळ्यांच्या दोन्ही बाजूला मधले बोट, तर्जनी दोन्ही बाजूच्या कानपट्टीवर ठेवा आणि अंगठ्याने दोन्ही कान बंद करा. आता नाकातून श्वास घ्या, थोडावेळ थांबा, आता श्वास सोडताना मधमाशी भुणभणल्यासारखा हमममम असा आवाज काढा. यावेळी तोंड बंद ठेवा आणि नाकातूनच श्वास घ्या आणि बाहेर सोडा. हे 5 ते 7 वेळा करा.

(वाचा :- Baldness treatment : तरूणपणात का पडू लागलंय मुला-मुलींचं टक्कल? औषधं न घेता हवे असतील लांबसडक, घनदाट व काळेभोर केस, तर करा Cosmetic Surgeon चे ‘हे’ उपाय…!)

पद्मासन

  • फायदे- धकाधकीच्या दिवसानंतर हा साधासुधा व्यायाम तुमच्या मनाला आणि शरीराला आराम देऊ शकतो. तुमचे शरीर जितके जास्त तणावमुक्त असेल तितका तुमचा मेंदू स्वतःला पुनरुज्जीवित करू शकेल.
  • कसे करावे – उजवा पाय डाव्या मांडीवर आणि डावा पाय उजव्या मांडीवर ठेवून, पायाचे तळवे वरच्या दिशेला करून बसा. फोटोत दाखवल्याप्रमाणे जपाला बसताना जसं तर्जनी आणि अंगठा एकमेकांवर ठेवतात तसं ठेवा आणि हात मुद्रा स्थितीत ठेवा. बाकीची बोटे जमिनीच्या म्हणजेच खालच्या दिशेने ठेवा. दीर्घ श्वास घ्या आणि सोडा.

(वाचा :- Omicron COVID 4th wave in India : बापरे, करोनाची चौथी लाट आली? 7 दिवसांत 55235 लोक आजारी, ‘या’ 6 लक्षणांवर ठेवा बारीक लक्ष..!)

पश्चिमोत्तानासन

  • फायदे – हे आसन दिवसभर खुर्चीवर बसल्यानंतर तुमच्या पाठीचा कणा ताणण्यास म्हणजेच त्याची चांगली स्ट्रेचिंग करण्यास मदत करते. शिवाय हे आपल्या पाठीच्या खालच्या भागातील ताणही दूर करते. हे मनाला तणावापासून मुक्त करते, मन शांत करते आणि रक्तपुरवठा वाढवते. पाठीचा कणा ताणल्याने चिडचिड आणि राग यासारख्या नकारात्मक भावनांना दूर ठेवण्यास मदत होते.
  • कसे करावे – दोन्ही पाय सरळ पसरून जमिनीवर बसा. दोन पायांमध्ये अंतर नसावे आणि पाय शक्य तितके सरळ ठेवावे. यासोबतच मान, डोके आणि पाठीचा कणा सरळ ठेवा. फोटोत दाखवल्याप्रमाणे दोन्ही हात गुडघ्यांवर ठेवा.आता डोके आणि धड पुढे न्या आणि गुडघ्यावर टेकवा. गुडघे न वाकवता हाताच्या बोटांनी पायाच्या बोटांना स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करा. हे करत असताना दीर्घ श्वास घ्या आणि सोडा. आपल्या डोक्याने दोन्ही गुडघ्यांना आणि कोपराने जमिनीला स्पर्श करण्याचा प्रयत्न करा. नंतर सामान्य स्थितीत या आणि आरामात श्वास घ्या. हे आसन ३ ते ४ वेळा करा.

(वाचा :- How to increase sperm count : सावधान, ‘या’ एका चुकीमुळे पुरूषांची स्पर्म क्वॉलिटी होतीये खराब, झपाट्याने वाढतायत नपुंसकतेची प्रकरणं..!)

नादिसुधी प्राणायाम

  • फायदे – तुमच्या मेंदूचे कार्य सुधारण्यासाठी ऑक्सिजन महत्त्वाची भूमिका बजावते. यासाठी योगासनांमुळे तुमच्या मेंदूला ऑक्सिजनचा अतिरिक्त डोस मिळतो. आसन करताना जसे आपण हृदयाच्या गतीमध्ये घट जाणवतो तसं त्यामुळे तणाव आणि चिंता कमी होते.
  • कसे करावे – क्रॉस-लेग्स पोझिशनमध्ये आरामात बसा आणि दीर्घ श्वास सोडा. तुमच्या अंगठ्याने तुमची उजवी नाकपुडी बंद करा आणि डावीकडून श्वास घ्या. त्यानंतर, तुमची उजवी नाकपुडी उघडण्यापूर्वी तुमच्या दोन्ही नाकपुड्या काही सेकंद बंद ठेवा आणि त्यातून श्वास सोडताना डावी बाजू बंद ठेवा. प्रक्रियेची पुनरावृत्ती करा, परंतु यावेळी तुमच्या उजव्या नाकपुडीपासून सुरुवात करा जी आधीच उघडी आहे.

(वाचा :- पोट साफ न होण्याची व मुळव्याधाची समस्या चुटकीसरशी होईल छुमंतर, फक्त फॉलो करा न्युट्रिशनिस्टचे ‘हे’ साधेसोपे नियम..!)

ताडासन

  • फायदे- अस्वस्थतेमुळे झोप न येण्याच्या समस्येवर ही मुद्रा उपयुक्त आहे. यामुळे डोकेदुखी आणि निद्रानाश यापासून आराम मिळू शकतो.
  • कसे करावे – सरळ उभे राहून पायांमधील अंतर हिप्सइतके ठेवा. हाताची बोटे एकमेकांमध्ये गुंफून श्वास घ्या, हे करताना बोटे वरच्या दिशेने घेऊन जा. हे करत असताना पायाच्या टाचा उचला आणि पायाच्या बोटांवर उभे राहण्याचा प्रयत्न करा. यादरम्यान, शरीराचे अवयव पायांपासून डोक्यापर्यंत वरच्या बाजूस ताणण्याचा प्रयत्न करा. नंतर हात आणि घोटे खाली आणताना श्वास सोडा, खाली येताना हात सैल राहू नयेत याची काळजी घ्या. दुस-यांदा हीच गोष्ट करा. आणि तिसऱ्या वेळी घोटे उचलू नका, फक्त हात वर करा आणि शरीर वरच्या दिशेने स्ट्रेच करा. असा एक राउंड पूर्ण होईल.

(वाचा :- कोविडच्या ‘या’ लसीमुळे हृदयाला सूज येण्याचा धोका अधिक, CDC ने सांगितलं कोणत्या व्हॅक्सिनने कमी होतो त्रास)

टीप : हा लेख फक्त सामान्य माहितीसाठी आहे. हे कोणत्याही प्रकारे कोणत्याही औषधाचा किंवा उपचारांचा पर्याय असू शकत नाही. अधिक तपशीलांसाठी नेहमी आपल्या डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published.